Informacje dla krwiodawców
Krew jest potrzebna codziennie, w dużych ilościach, ponieważ jest bezcennym lekiem, którego nie udało się wytworzyć syntetycznie.
Krew jest niezbędna nie tylko ofiarom wypadków, ale także cierpiącym na szereg poważnych chorób. Przetaczana podczas transfuzji lub podawana w postaci przetworzonych preparatów, pozwala ratować życie i zdrowie.
Dorosły człowiek posiada ok. 5 - 6 l. KRWI. Jednorazowo dawca oddaje 450 ml KRWI, czyli mniej niż 10 % swojej KRWI.
KTO MOŻE ODDAĆ KREW:
• osoby od 18 do 65 roku życia, które ważą, co najmniej 50 kilogramów;
• osoby, u których w ciągu ostatnich 6 miesięcy nie wykonano tatuażu, przekłucia uszu lub innych części ciała;
• osoby, które w ciągu ostatnich 6 miesięcy nie miały wykonanych diagnostycznych badań i zabiegów endoskopowych (gastroskopii, panendoskopii, artroskopii, laparoskopii);
• osoby, które w ciągu ostatnich 6 miesięcy nie były leczone krwią lub jej składnikami.
KRWIODAWCA MOŻE UZYSKAĆ BEZPŁATNIE WYNIKI BADAŃ LABORATORYJNYCH:
• oznaczenie grupy krwi w układzie A B 0 i Rh
• pełnej morfologii krwi,
• aktywności aminotransferazy alaninowej - ALAT
• znaczników wirusowego zapalenia wątroby typu B i C, AIDS (HIV-1/HIV-2) oraz zakażeń kiłą.
• krwiodawcy przysługuje ulga podatkowa za oddaną krew
JAK PRZYGOTOWAĆ SIĘ DO ODDANIA KRWI?
• w ciągu doby poprzedzającej oddanie krwi wypić ok. 2 l płynów (woda mineralna, soki)
• być wyspanym
• spożyć lekki posiłek (np. pieczywo, chuda wędlina, ser biały, dżem)
• wykluczyć z diety tłuszcze pochodzenia zwierzęcego: mleko, masło, kiełbasę, pasztet, śmietanę, rosół, tłuste mięso oraz jajka orzeszki ziemne i ciasta kremowe
• ograniczyć palenie papierosów
• nie zgłaszać się do oddania krwi jeśli jest przeziębiony (katar) lub przyjmuje leki
• nie spożywać uprzednio (24 h.) alkoholu !
WAŻNE:
• oddawanie KRWI jest bezbolesne;
• organizm w ciągu zaledwie kilku godzin uzupełnia ilość KRWI, która została oddana; dawca nie odczuwa żadnych dolegliwości;
• sprzęt do poboru KRWI jest jednorazowy, warunki poboru sterylne;
• każdy dawca jest badany laboratoryjnie przed pobraniem, aby ustalić czy odpowiada wymaganiom zdrowotnym;
• KREW każdego dawcy jest także badana na obecność zarazków chorób wenerycznych, AIDS czy żółtaczki zakaźnej;
• o przydatności KRWI dawcy decyduje wynik badania i testy – profesjonalne zasoby techniczne pozwalają na szczegółową kontrolę dawcy.
Jaka krew jest najbardziej potrzebna?
Każda! Niezależnie od częstości jej występowania. Największe zapotrzebowanie jest oczywiście na najczęściej występującą, czyli A Rh+. Z drugiej jednak strony najrzadziej spotykana grupa AB Rh- pomimo najmniejszego na nią zapotrzebowania musi stanowić bezpieczne rezerwy, aby nie zabrakło jej dla ratowania życia.
KIEDY NIE MOŻEMY ODDAĆ KRWI
Dyskwalifikacja czasowa
• okres miesiączkowania i do 3 dni po zakończeniu
• 7 dni po zabiegu usunięcia zęba, leczeniu przewodowym i innych drobnych zabiegach chirurgicznych
• 6 miesięcy w przypadku większych operacji i innych zabiegów medycznych wykonywanych sprzętem wielokrotnego użytku i przebiegających z naruszeniem skóry lub błon śluzowych
• 6 miesięcy po wykonaniu tatuażu, akupunktury, zakładaniu kolczyków, itp.
• 6 miesięcy od zabiegu endoskopii
• 6 miesięcy od zabiegu: gastroskopii (wziernikowanie żołądka), bronchoskopii (wziernikowanie drzewa oskrzelowego), rektoskopii (wziernikowanie odbytu)
• czas do pełnego wyleczenia w przypadku ostrych chorób: (np.: układu pokarmowego, moczowego, oddechowego)
• okres, gdy wartość ciśnienia tętniczego nie mieści się w granicach 90/60 - 180/100 mm Hg
• 2 lata po wyleczeniu gruźlicy i otrzymaniu od lekarza ftyzjatry zaświadczenia o wyleczeniu
• choroby zapalne i uczuleniowe skóry, ostre stany uczuleniowe i okres odczulania, zaostrzenie przewlekłej choroby alergicznej
• 1 rok od zakończenia leczenia na rzeżączkę
• ciąża i okres karmienia piersią oraz
• 9 miesięcy po porodzie
• 6 tygodni po poronieniu
• 6 miesięcy po przetoczeniu krwi i jej składników
• 6 miesięcy po przeszczepie ludzkich komórek i tkanek
• co najmniej 2 tygodnie po przebyciu choroby zakaźnej i uzyskaniu prawidłowych wyników badań klinicznych i laboratoryjnych
• 2 tygodnie po przebyciu grypy, zakażenia grypopochodnego i gorączce powyżej 38oC
• 2 tygodnie po zaprzestaniu przyjmowania antybiotyków
• kontakt z chorobami zakaźnymi dyskwalifikuje na czas równy inkubacji danej choroby (zwykle 4 tygodnie)
• bliski kontakt w warunkach domowych z chorym na wirusowe zapalenie wątroby dyskwalifikuje na okres 6 miesięcy
• okres pozbawienia wolności i 6 miesięcy po odbytej karze więzienia
Okres przyjmowania leków z wyjątkiem witamin, doustnych leków antykoncepcyjnych oraz leków hormonalnych stosowanych w okresie menopauzy, w przypadku innych leków należy uzyskać zgodę lekarza (np. zażywanie aspiryny dyskwalifikuje przez 3 dni od ostatniego zażycia).
Dyskwalifikacja Stała (BEZWZGLĘDNE PRZECIWWSKAZANIA DO ODDANIA KRWI):
• choroby układu krążenia, między innymi:
- wady serca (poza wadami wrodzonymi całkowicie wyleczonymi)
- choroba niedokrwienna mięśnia sercowego
- stan po zawale
- niewydolność krążenia
- miażdżyca znacznego stopnia
- przewlekłe choroby naczyń obwodowych (choroby tętnic, nawracające zapalenia żył)
• choroby zakaźne:
- WZW typu B, WZW typu C, wirusowe zapalnie wątroby w wywiadzie
- Żółtaczka pokarmowa i każda żółtaczka o niejasnej etiologii
• poważne choroby układu pokarmowego (w tym schorzenia wątroby), oddechowego, moczowego, nerwowego
• poważne choroby skóry (w tym łuszczyca)
• choroby układowe np. kolagenozy
• nowotwory złośliwe
• choroby krwi i układu krwiotwórczego, zaburzenia krzepnięcia w wywiadzie
• choroby metaboliczne i układu endokrynnego np. cukrzyca, choroby tarczycy, nadnerczy itp.
• nosicielstwo wirusa HIV oraz zespół nabytego upośledzenia odporności (AIDS)
• przynależność do grup, które ze względu na swoje zachowania seksualne są szczególnie narażone na zakażenie poważnymi chorobami, mogącymi przenosić się drogą krwi w tym:
- narkomani
- osoby uprawiające prostytucję
- osoby często zmieniające partnerów seksualnych
• osoby mające partnerów seksualnych z wyżej wymienionych grup
• lekozależność, alkoholizm
• choroba Creutzfeldta-Jakoba (CJD) u osoby lub w rodzinie
• przebywanie w okresie od 01.01.1980 r. do 31.12.1996 r. łącznie przez 6 m-cy lub dłużej w Wielkiej Brytanii, Francji, Irlandii
• zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane używaniem subst. Psychotropowych.